Khoa Cơ Điện – Học viện nông nghiệp Việt Nam kỷ niệm 60 năm thành lập

Cập nhật: ngày 10/12/2016

Ngày 10/12/2016, Khoa Cơ – Điện, Học viện nông nghiệp Việt Nam long trọng tổ chức “Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Khoa Cơ Điện”. 

Tiến sĩ Lê Minh Lư, Trưởng khoa Cơ – Điện

 

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH

Nghị định số 53/NL-NĐ của Bộ Nông Lâm ngày 12/10/1956 thành lập Trường Đại học Nông Lâm – Học viện Nông nghiệp Việt Nam ngày nay. Trường được xây dựng tại xã Quỳnh Đô, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông với diện tích 100 ha. Trường có 4 ngành đào tạo: Trồng trọt, Cơ khí nông nghiệp, Chăn nuôi thú y và Lâm học. Ngành Cơ khí nông nghiệp – tiền thân của khoa Cơ – Điện ngày nay nằm trong khoa Nông học. Ngay từ ngày đầu thành lập Trường, Nhà nước mở ngành cơ khí nông nghiệp, ngành học chưa hề có ở nước ta, một sự lựa chọn mang tính chất lịch sử, đúng đắn cho bước phát triển nền nông nghiệp tiên tiến hiện đại.

Tháng 12 năm 1958, Chính phủ quyết định sát nhập Trường Đại học Nông Lâm với một số Viện nghiên cứu về trồng trọt, chăn nuôi thú y, lâm nghiệp thành Học viện Nông lâm và chuyển Trường về xã Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm. Đây là đồn điền Mác ti của Pháp trước kia có diện tích xấp xỉ 300 ha. Cùng với việc thành lập Học viện Nông Lâm, ngành Cơ khí nông nghiệp được tách khỏi khoa Nông học thành lập khoa Cơ khí nông nghiệp.

Năm 1965 Khoa mở thêm ngành đào tạo Điện khí hoá nông nghiệp và từ đó khoa Cơ khí nông nghiệp được đổi tên thành khoa Cơ – Điện và mang tên đó đến ngày nay.

Trải qua 60 năm xây dựng và phát triển, khoa Cơ – Điện trở thành đơn vị hàng đầu đào tạo và nghiên cứu khoa học lĩnh vực cơ điện nông nghiệp.

 

NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG ĐÃ QUA

Khi ngành đào tạo Cơ khí nông nghiệp được thành lập mới có vài ba cán bộ là kỹ sư Nông học và giáo viên toán, lý, chưa có bộ môn. Đến những năm 1960 -1961  hình thành các bộ môn chuyên môn chung: Sử dụng, Sửa chữa, Ôtô máy kéo, Máy nông nghiệp. Trang thiết bị phục vụ giảng dạy trong gói viện trợ toàn bộ của Liên xô cho Trường lần lượt được đưa về Khoa.

Đến những năm 1964 – 1965 các phòng thí nghiệm, thực tập được xây dựng đủ sức phục vụ cho các môn chuyên môn như Kim loại, Sửa chữa, Ôtô máy kéo, Sử dụng máy nông nghiệp. Khoa Cơ khí nông nghiệp có đủ hệ thống các bộ môn: Bộ môn Cơ học kỹ thuật; Bộ môn Kim loại, Sửa chữa; Bộ môn Ôtô máy kéo, Sử dụng; Bộ môn Máy nông nghiệp; Bộ môn Điện nông nghiệp và Văn phòng Khoa.

Ngành Cơ khí nông nghiệp khi Trường mới thành lập chưa có giáo viên chuyên môn. Việc xây dựng đội ngũ giảng viên và đội ngũ công nhân hướng dẫn thực hành trở thành vấn đề cấp bách. Bằng nhiều biện pháp và giải pháp được Nhà trường và khoa Cơ khí thực hiện khẩn trương và nghiêm túc. Một số thầy nguyên là kỹ sư nông học theo học một số lĩnh vực chuyên môn do chuyên gia Liên Xô trong đoàn chuyên gia của Bộ Nông nghiệp Liên Xô cử sang giúp Trường công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học về cơ khí nông nghiệp, một số sinh viên khóa 1 được cử đi học chuyển tiếp sinh ở Liên Xô để bổ sung làm cán bộ giảng dạy cho Khoa. Một số sinh viên giỏi được chuyên gia Liên Xô trực tiếp đào tạo tại Khoa để trở thành giảng viên. Đồng thời Khoa cũng chọn số sinh viên tốt nghiệp loại giỏi các ngành cơ khí, điện của trường Đại học Bách khoa Hà Nội làm cán bộ giảng dạy.

Nhờ các biện pháp tích cực trên từ  chỗ chỉ có 7 giảng viên là kỹ sư nông học, cử nhân toán lý, sau 10 năm, khoa Cơ khí nông nghiệp đã có một đội ngũ cán bộ giảng dạy tương đối đồng bộ các môn khoa học cơ sở, các môn học chuyên môn như cấu tạo, tính toán lý thuyết về ôtô máy kéo, máy nông nghiệp, sử dụng, sửa chữa máy kim loại, nhiệt luyện, các môn học ngành điện nông nghiệp. Có thể nói đội ngũ giảng viên của Khoa đi từ con số hàng đơn vị đi lên. Giáo trình, sách giáo khoa, bài giảng. thiết bị giảng dạy, thực hành cũng từ con số không đi lên.

Năm 1961 – 1962, Khoa tiếp nhận các máy móc thiết bị cho các bộ môn Ô tô máy kéo, máy nông nghiệp, sửa chữa gia công theo viện trợ đào tạo của Liên Xô cho Việt Nam. Nhờ trang thiết bị toàn bộ của Liên Xô viện trợ cho Trường và cho Khoa, cơ sở vật chất kỹ thuật của các bộ môn được tăng cường, xưởng Trường được trang bị tương đối đủ và hiện đại đảm bảo chất lượng thực tập gia công và sửa chữa máy.

Trong giai đoạn này, hàng trăm giáo viên, sinh viên đã tình nguyện lên đường tòng quân đánh Mỹ. Những người lên đường đánh Mỹ từ giã giảng đường thân yêu và đã ký tên vào lá cờ “tiền tuyến gọi, chúng tôi sẵn sàng”. Nhiều sinh viên, giáo viên đã chiến đấu ngoan cường ngoài mặt trận và đã anh dũng hy sinh, nêu gương sáng ngời như liệt sỹ Vương Đình Cung, liệt sỹ Lê Xuân Đĩnh – sinh viên Khoa Cơ điện.

Thời kỳ 1976 – 1986, ngay sau ngày giải phóng miền Nam, theo yêu cầu của Chính phủ và Uỷ ban Nông nghiệp Trung ương, Nhà trường huy động 2000 sinh viên trong đó có sinh viên Cơ Điện cùng với một số giáo viên đi điều tra quy hoạch các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và điều tra cơ bản nông nghiệp Tây Nguyên. Một chiến dịch lớn về cải tạo và xây dựng nông nghiệp các tỉnh Nam Bộ.

Tháng 12/1986, Đại hội VI của Đảng đã đánh dấu một sự kiện chính trị hết sức trọng đại của đất nước, đề ra đường lối đổi mới toàn diện, mở ra bước ngoặt trong công cuộc xây dựng CNXH ở đất nước ta. Hội nghị ngành Giáo dục đào tạo ở Nha Trang đề ra 3 chương trình hành động từ 1987 – 1990 nhằm tạo bước chuyển khởi đầu cho sự nghiệp đổi mới toàn diện, cơ bản nền giáo dục đại học và chuyên nghiệp của đất nước.

Đại hội Đảng bộ Trường lần thứ 20 (13 – 14/7/1987) bắt tay vào công việc đổi mới của Nhà trường và thực hiện 3 giai đoạn mà Hội nghị ngành đại học chuyên nghiệp cả nước đã đề ra.

Khoa Cơ – Điện với sức mình là chính vực lại cơ sở đào tạo, chuyển đổi hình thức đào tạo từ niên chế sang hình thức đào tạo theo học phần, tín chỉ. Tổ chức đào tạo hai giai đoạn. Chúng ta đã có nhiều biện pháp hữu hiệu giúp sinh viên học tốt giai đoạn 1 để có điều kiện tốt nhất hoàn thành giai đoạn 2.

    Thời kỳ 1996 đến nay, nền kinh tế của đất nước, đặc biệt trong nông nghiệp có nhiều khởi sắc và đạt được những thành tựu to lớn. Không khí làm việc, giảng dạy, học tập trong trường nói chung và khoa Cơ Điện nói riêng đã có những chuyển biến đáng mừng. Cùng với nhiệm vụ củng cố, xây dựng cơ sở vật chất phục vụ giang dạy và nghiên cứu khoa học, Khoa nghiên cứu tìm các giải pháp mở rộng quy mô đào tạo.

      Được Nhà trường đầu tư kinh phí mua thêm trang thiết bị và sửa chữa xây dựng lại xưởng. Các phòng thực tập của các bộ môn: Ôtô máy kéo, Điện, Máy nông nghiệp, Cơ học kỹ thuật, … được trang bị nhiều thiết bị tiên tiến, hiện đại phục vụ kịp thời cho nghiên cứu và giảng dạy. Lần đầu tiên Khoa thực hiện một dự  án cấp Bộ biên soạn 20 sách giáo khoa phục vụ cho đào tạo đại học chuyên ngành Cơ khí hoá nông nghiệp. Các nhà cấp bốn được xây dựng từ những năm 1960 đã được dỡ bỏ, xây dựng mới các phòng thực tập và giảng đường.

    Đáp ứng nhu cầu của xã hội, để mở rộng quy mô đào tạo, năm 1996 Khoa mở các chuyên ngành mới: Cơ khí bảo quản chế biến, Cơ khí động lực, Cơ khí chế tạo máy, Công trình. Năm 1997, Khoa mở ngành đào tạo cao học Kỹ thuật điện nhằm tạo điều kiện cho số cán bộ giảng dạy chuyên ngành có cơ hội nâng cao trình độ đồng thời mở rộng quy mô đào tạo sau đại học. Năm 2003 mở thêm chuyên ngành Tự động hóa.    Năm 2007, Bộ môn Thiết bị bảo quản và chế biến nông sản được thành lập. Năm 2008 Xưởng Cơ Điện được tách khỏi khoa thành lập Viện đào tạo và phát triển công nghệ cơ điện trực thuộc Nhà trường. Năm 2012, Bộ môn Điện kỹ thuật được tách thành 2 bộ môn: Cơ sở kỹ thuật điện và Tự động hóa. Cùng năm 2012, Khoa mở 2 ngành đào tạo bậc cao đẳng: Công nghệ kỹ thuật cơ khí và Công nghệ kỹ thuật điện. Năm 2013, ngành đào tạo Cung cấp và sử dụng điện đổi tên thành ngành đào tạo Hệ thống điện, Bộ môn Cung cấp và sử dụng điện đổi tên thành Bộ môn Hệ thống điện. Năm 2014, khoa mở thêm chuyên ngành Kỹ thuật cơ khí theo định hướng nghề nghiệp (Phohe).

    60 năm xây dựng và phát triển, Khoa Cơ – Điện đã có đội ngũ cán bộ và cơ sở vật chất đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ đào tạo và NCKH: 01 ngành đào tạo bậc tiến sỹ ngành Kỹ thuật cơ khí, 02 ngành đào tạo bậc cao học: Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện, 03 ngành đào tạo bậc đại học và 02 ngành đào tạo bậc cao đẳng.

Hiện Khoa có 68 cán bộ giảng viên: 7 PGS, 17 tiến sỹ, 40 thạc sỹ trong cơ cấu 8 Bộ môn.    

     Từ chỗ những năm 1980 mỗi năm chỉ có 30 đến 40 sinh viên đến giai đoạn này đã có 300 đến trên 500 sinh viên mỗi năm, tổng số sinh viên của khoa gần 2000.

     Công tác nghiên cứu khoa học luôn được đẩy mạnh. Các đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp Trường được triển khai ngày một tăng như: đề tài trọng điểm cấp Nhà nước: Nghiên cứu thiết kế chế tạo một số mẫu máy canh tác cho cây trồng cạn, đề tài nghiên cứu thiết kế máy đóng bầu mía, đề tài thiết kế máy đào hốc trồng cây, đề tài nghiên cứu thiết kế máy gieo lúa theo khóm, đề tài nghiên cứu thiết kế chuồng trại chăn nuôi. Ngoài ra, hàng năm Khoa triển khai nhiều đề tài cấp Bộ  và cấp Trường khác có tính khoa học và thực tiễn cao.

       Phong trào học tập của sinh viên cũng được quan tâm.Nhiều năm Khoa tổ chức các đội thi Olympic cơ học, đội thi Robocon, tham gia giải nghiên cứu khoa học VIFOTEC. Đã có sinh viên đạt giải suất xắc trong kỳ thi Olympic cơ học và giải nhì  VIFOTEC.

            Khoa có quan hệ hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học với nhiều trường đại học trên thế giới, cán bộ trẻ được đào tạo tại các nước tiên tiến như Đức, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc … Khoa mở rộng hợp tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học với các cơ sở bên ngoài: Các Viện nghiên cứu, các trường Đại học, các công ty, doanh nghiệp v.v…nhằm nâng cao vị thế của khoa trong xã hội.

     Vị thế của Khoa ngày được củng cố, tương lai phát triển ngày càng sáng sủa hơn. Nhiệm vụ sắp tới đặt ra toàn khoa phấn đấu đưa trình độ đào tạo của khoa ngang tầm với trình độ của các nước trong khu vực. Đây là nhiệm vụ vô cùng khó khăn đòi hỏi thầy trò phải phấn đấu với tất cả trí tuệ và nghị lực để xứng đáng với các thế hệ đi trước đã cống hiến cho Khoa.

      Lịch sử 60 năm xây dựng và trưởng thành của khoa Cơ Điện là một chặng đường dài với biết bao sự kiện quan trọng, những thành tựu to lớn và những kỷ niệm không bao giờ quên. Nhìn lại chặng đường đã qua thầy trò khoa Cơ điện rất đỗi tự hào vì đã viết nên những trang sử vẻ vang trong sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu khoa học phục vụ đất nước. Trong hoàn cảnh đất nước chịu đựng nặng nề của chiến tranh, của nghèo đói song Khoa ta đã đào tạo cho đất nước gần 9000 kỹ sư, 500 thạc sỹ và hàng chục tiến sỹ đã và đang phuc vụ trong các cơ quan Nhà nước và trong các ngành kinh tế quốc dân. Nhiều người đã thành đạt trở thành các nhà khoa học giỏi, quản lý giỏi, doanh nghiệp giỏi. Chúng ta đã nghiên cứu thành công nhiều đề tài khoa học thuộc lĩnh vực cơ điện nông nghiệp, thiết kế chế tạo hàng trăm mẫu máy nông nghiệp phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Bằng sự nỗ lực, cố gắng không ngừng, với trái tim khối óc, mồ hôi và cả xương máu của nhiều thế hệ trong 60 năm qua, thầy trò khoa Cơ Điện đã từng bước tự khẳng định vị thế của mình trong Trường, trong xã hội.

Nguyễn Đức Bản

Ý kiến bạn đọc